همایش آروین البرز HLJR 2 3 2026 04 17 Reconsidering the Legal Nature of Diyah with an Emphasis on the Recoverability of Additional Damages بازنگری در ماهیت حقوقی دیه با تأکید بر امکان مطالبه خسارات مازاد بر دیه 1 23 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA نازیلا استاد مدعو، دکتری حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکدۀ حقوق ، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کیش،ایران زهرا دانش آموخته کارشناسی ارشد،حقوق خصوصی،دانشکده حقوق،دانشگاه ازاد اسلامی،مرودشت،ایران 2026 04 12 One of the important issues in the discussion of Diyah (blood money) is its legal nature. This raises the question of whether the payment of Diyah is considered a punishment or compensation for the harm and damages incurred by the victim, or if it might possess both aspects and have a dual nature. Examining this issue is significant because it may ultimately influence the type of legal and judicial approach towards Diyah. Another point is whether clarifying the legal nature of Diyah will have any impact on judicial rulings. In other words, a correct understanding of Diyah’s nature might lead to changes in how judgments are executed and under what judicial conditions. If this nature has practical implications, it should be investigated why it has not been extensively discussed in jurisprudential texts. If it has no impact on the ruling, then a solution must be sought for related issues. This subject can contribute to a clearer understanding of jurisprudential and judicial principles concerning Diyah. This article will examine the arguments related to Diyah being both a form of compensation and a punishment, and finally, it will address the implications and proposed solutions for related issues. یکی از مسائل مهم در بحث دیه، ماهیت حقوقی آن است که این پرسش مطرح می‌شود که آیا پرداخت دیه به عنوان مجازات در نظر گرفته می‌شود یا به عنوان جبران ضرر و زیانی که به مجنی‌علیه وارد شده است، یا اینکه ممکن است هر دو جنبه را داشته باشد و ماهیت دوگانه‌ای داشته باشد. بررسی این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که ممکن است در نهایت بر نوع برخورد حقوقی و قضائی با دیه تاثیر بگذارد. نکته دیگر این است که آیا روشن شدن ماهیت حقوقی دیه تأثیری در احکام قضائی خواهد داشت یا خیر. به عبارت دیگر، ممکن است درک صحیح ماهیت دیه، تغییراتی در نحوه اجرای احکام و شرایط قضائی به دنبال داشته باشد. در صورتی که این ماهیت دارای آثار عملی باشد، باید بررسی شود که چرا در کتب فقهی به طور مفصل در این‌باره بحث نشده است و اگر تأثیری در حکم نداشته باشد، باید راه‌حلی برای مسائل مرتبط با آن جستجو کرد. این موضوع می‌تواند به روشن‌تر شدن اصول فقهی و قضائی در زمینه دیه کمک کند. در این مقاله، دلایل مربوط به خسارت بودن و مجازات بودن دیه مورد بررسی قرار می‌گیرد و در نهایت، به آثار و راه‌حل‌های ارائه شده برای مسائل مرتبط با آن پرداخته می‌شود. /downloadfilepdf/1009112