همایش آروین البرز HLJR 2 3 2026 04 27 A Legal Study of the Institution of Vizierate in the Ilkhanid Mongol Period Abstract بررسی حقوقی مقام وزارت در دوره ایلخانیان مغول 56 61 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA امید کارشناسی ارشد تاریخ و مدیریت دولتی گرایش مالیه و بودجه معلم و استاد دانشگاه 2026 04 24 The institution of the vizierate during the Ilkhanid Mongol period represents one of the most significant pillars of administrative and political organization in medieval Iran. Following the Mongol conquest and the establishment of Ilkhanid rule, a hybrid system emerged that combined traditional Persian bureaucratic practices with Mongol governing structures. This study adopts a descriptive-analytical approach to examine the legal dimensions of the vizier’s position, including the scope of authority, responsibilities, appointment and dismissal procedures, and its overall place within the power structure of the Ilkhanid state. The findings indicate that although the vizier held extensive administrative and financial authority and played a crucial role in managing state affairs, this position lacked legal stability and institutional independence. The vizier’s authority was largely dependent on the will of the Ilkhan and was frequently constrained by the influence of Mongol elites and court factions. Moreover, the absence of a codified and coherent legal framework meant that the role of the vizier was shaped more by political dynamics than by established legal norms. Ultimately, the vizierate in the Ilkhanid period can be understood as a transitional institution that preserved elements of pre-Mongol Persian administrative traditions while adapting to the realities of Mongol rule. Despite its importance, it remained a vulnerable and unstable office within the broader structure of governance. نهاد وزارت در دوره ایلخانیان مغول به‌عنوان یکی از ارکان اساسی ساختار اداری و سیاسی، نقش مهمی در سامان‌دهی امور حکومتی، مالی و قضایی ایفا می‌کرد. با استقرار حکومت مغولان در ایران و تلفیق سنت‌های دیوان‌سالاری ایرانی با نظام حکمرانی مغولی، جایگاه وزیر دچار تحولاتی اساسی شد. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی به بررسی ابعاد حقوقی مقام وزارت در این دوره می‌پردازد و تلاش دارد حدود اختیارات، مسئولیت‌ها، نحوه انتصاب و عزل، و جایگاه قانونی وزیر را در ساختار قدرت ایلخانی تحلیل کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه وزیر از اختیارات گسترده‌ای در اداره امور کشور برخوردار بود، اما این اختیارات همواره تحت نظارت مستقیم ایلخان و گاه تحت تأثیر نهادهای غیررسمی قدرت مانند امیران مغول قرار داشت. همچنین، نبود نظام حقوقی مدون و یکپارچه، موجب می‌شد جایگاه وزیر بیش از آنکه مبتنی بر قواعد ثابت حقوقی باشد، تابع اراده حاکم و شرایط سیاسی زمانه باشد. در عین حال، نقش وزیر در انتقال و تداوم سنت‌های دیوانی ایران پیش از مغول، در تثبیت ساختار حکومتی ایلخانیان بسیار حائز اهمیت بود /downloadfilepdf/1144482