Hamayesh Arwin Alborz همایش آروین البرز HLJR HLJR 2 4 2026 08 18 عوامل اجتماعی ـ فرهنگی مؤثر بر افزایش قدرت زنان در خانواده (مورد مطالعه: زنان متأهل منطقه ۵ تهران) عوامل اجتماعی ـ فرهنگی مؤثر بر افزایش قدرت زنان در خانواده (مورد مطالعه: زنان متأهل منطقه ۵ تهران) 313 338 FA پروانه کریمی خرفانی کارشناسی ارشد جامعهشناسی گرایش زن و خانواده دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی پروانه کریمی خرفانی کارشناسی ارشد جامعهشناسی گرایش زن و خانواده دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی 2026 08 18 پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل اجتماعی ـ فرهنگی مؤثر بر افزایش قدرت زنان در خانواده، با تأکید بر زنان متأهل ساکن منطقه ۵ شهر تهران، انجام شده است. در تبیین نظری پژوهش از دیدگاه ها و نظریه های مرتبط با جنسیت و خانواده، از جمله نظریه جنسیتی پارسونز، نظریه منابع ویلیام گود، دیدگاه مورداک و نظریه ساخت یابی گیدنز استفاده شده است. پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر رویکرد، کمی و از نظر روش، توصیفی ـ پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش را زنان متأهل منطقه ۵ شهر تهران تشکیل می دهند که تعداد آن ها حدود ۴۳۶٬۹۰۲ نفر برآورد شده است. بر اساس فرمول کوکران، ۳۸۴ نفر به عنوان حجم نمونه تعیین و با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل دو پرسشنامه محقق ساخته بود که پرسشنامه قدرت زنان دارای ۲۱ گویه و پرسشنامه عوامل اجتماعی و فرهنگی دارای ۳۴ گویه بود. گویه ها بر اساس طیف پنج درجه ای لیکرت تنظیم شدند. روایی محتوایی ابزارها با استفاده از نظر استادان و کارشناسان مرتبط بررسی و تأیید شد و پایایی پرسشنامه ها نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بررسی گردید که مقدار کلی آن ۰/۶۹ به دست آمد. داده های گردآوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS و روش های آماری توصیفی و استنباطی مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که عوامل اجتماعی و فرهنگی در مجموع تأثیر معناداری بر افزایش قدرت زنان در خانواده دارند (آزمون F=32/09). همچنین، نگرش های جنسیتی (F=81/19)، تطابق پذیری (F=19/59)، تفاوت های قومی میان زنان و مردان (F=20/51)، مشارکت در مسائل اجتماعی (F=154/94)، کاهش فرزندآوری (F=71/65) و استفاده از رسانه ها (F=87/68) رابطه و اثر معناداری با افزایش قدرت زنان در خانواده نشان دادند. در مقابل، منابع ارزشمند (F=0/030) و سطح تحصیلات (F=0/001) رابطه معناداری با افزایش قدرت زنان در خانواده نشان ندادند و بر اساس یافته های پژوهش، نقش تعیین کننده ای در افزایش قدرت زنان نداشتند. در مجموع، نتایج بر اهمیت عوامل اجتماعی و فرهنگی و به ویژه نگرش های جنسیتی، مشارکت اجتماعی، الگوهای فرزندآوری و رسانه ها در تقویت جایگاه و قدرت تصمیم گیری زنان در خانواده تأکید دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل اجتماعی ـ فرهنگی مؤثر بر افزایش قدرت زنان در خانواده، با تأکید بر زنان متأهل ساکن منطقه ۵ شهر تهران، انجام شده است. در تبیین نظری پژوهش از دیدگاه ها و نظریه های مرتبط با جنسیت و خانواده، از جمله نظریه جنسیتی پارسونز، نظریه منابع ویلیام گود، دیدگاه مورداک و نظریه ساخت یابی گیدنز استفاده شده است. پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر رویکرد، کمی و از نظر روش، توصیفی ـ پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش را زنان متأهل منطقه ۵ شهر تهران تشکیل می دهند که تعداد آن ها حدود ۴۳۶٬۹۰۲ نفر برآورد شده است. بر اساس فرمول کوکران، ۳۸۴ نفر به عنوان حجم نمونه تعیین و با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل دو پرسشنامه محقق ساخته بود که پرسشنامه قدرت زنان دارای ۲۱ گویه و پرسشنامه عوامل اجتماعی و فرهنگی دارای ۳۴ گویه بود. گویه ها بر اساس طیف پنج درجه ای لیکرت تنظیم شدند. روایی محتوایی ابزارها با استفاده از نظر استادان و کارشناسان مرتبط بررسی و تأیید شد و پایایی پرسشنامه ها نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بررسی گردید که مقدار کلی آن ۰/۶۹ به دست آمد. داده های گردآوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS و روش های آماری توصیفی و استنباطی مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان داد که عوامل اجتماعی و فرهنگی در مجموع تأثیر معناداری بر افزایش قدرت زنان در خانواده دارند (آزمون F=32/09). همچنین، نگرش های جنسیتی (F=81/19)، تطابق پذیری (F=19/59)، تفاوت های قومی میان زنان و مردان (F=20/51)، مشارکت در مسائل اجتماعی (F=154/94)، کاهش فرزندآوری (F=71/65) و استفاده از رسانه ها (F=87/68) رابطه و اثر معناداری با افزایش قدرت زنان در خانواده نشان دادند. در مقابل، منابع ارزشمند (F=0/030) و سطح تحصیلات (F=0/001) رابطه معناداری با افزایش قدرت زنان در خانواده نشان ندادند و بر اساس یافته های پژوهش، نقش تعیین کننده ای در افزایش قدرت زنان نداشتند. در مجموع، نتایج بر اهمیت عوامل اجتماعی و فرهنگی و به ویژه نگرش های جنسیتی، مشارکت اجتماعی، الگوهای فرزندآوری و رسانه ها در تقویت جایگاه و قدرت تصمیم گیری زنان در خانواده تأکید دارد. https://hljr.ir/downloadfilepdf/13141