همایش آروین البرز HLJR 2 4 2026 07 07 Legal Implications of the Closure of the Strait of Hormuz by Iran بررسی تاثیرات حقوقی بستن تنگه هرمز توسط ایران 61 79 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA فاطمه گروه حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تنکابن، تنکابن، ایران 2026 06 26 The Strait of Hormuz, as one of the world’s most strategically significant maritime passages for global energy transportation, plays a vital role in international trade. Under the international law of the sea, it is subject to the specific legal regime governing straits used for international navigation. Its geopolitical significance has made any attempt to close or restrict the Strait a matter of considerable regional and global concern. This study examines the legal legitimacy of Iran’s closure of the Strait of Hormuz within the framework of international law under both peacetime conditions and situations of armed conflict. The principal objective of the research is to assess the compatibility of such an action with the principles and rules of international law, particularly the principle of freedom of navigation and the right of transit passage as provided for in the 1982 United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS), as well as the obligations arising under the Charter of the United Nations. The study also considers relevant rules of customary international law and instruments governing the law of naval armed conflict, including the 1994 San Remo Manual. Employing a descriptive-analytical methodology, the research is based on the examination of authoritative legal sources, international treaties, judicial decisions, and legal doctrine. The findings indicate that the closure of the Strait of Hormuz under normal circumstances is inconsistent with the provisions of UNCLOS, particularly the regime of transit passage. Nevertheless, in exceptional situations such as armed conflict or a serious threat to national security, reliance on the inherent right of self-defense under Article 51 of the Charter of the United Nations may be invoked, provided that the principles of necessity and proportionality are strictly observed. The study concludes that the legality of closing the Strait of Hormuz is not absolute but depends on the specific circumstances, the interpretation of applicable rules of international law, and the assessment of competent international bodies. Accordingly, any such measure must be undertaken in strict compliance with the applicable principles and norms of international law. تنگه هرمز به‌عنوان یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های راهبردی جهان در انتقال انرژی، نقش اساسی در تجارت بین‌المللی ایفا می‌کند و از منظر حقوق بین‌الملل دریاها، مشمول رژیم حقوقی خاص تنگه‌های مورد استفاده برای کشتیرانی بین‌المللی است. اهمیت ژئوپلیتیکی این تنگه موجب شده است که هرگونه اقدام در جهت انسداد یا محدودسازی آن، پیامدهای گسترده‌ای در سطح منطقه‌ای و جهانی به دنبال داشته باشد. این پژوهش به بررسی مشروعیت حقوقی بستن تنگه هرمز توسط ایران، در چارچوب قواعد حقوق بین‌الملل، در شرایط عادی و نیز در وضعیت مخاصمه مسلحانه می‌پردازد. مسئله اصلی تحقیق، ارزیابی انطباق چنین اقدامی با اصول و مقررات حقوق بین‌الملل، به‌ویژه اصل آزادی کشتیرانی و حق عبور ترانزیتی، مندرج در کنوانسیون حقوق دریاها ۱۹۸۲ و همچنین تعهدات ناشی از منشور ملل متحد است. در این راستا، علاوه بر بررسی مقررات کنوانسیون مذکور، به قواعد عرفی حقوق بین‌الملل و اسناد مرتبط با حقوق مخاصمات مسلحانه دریایی، از جمله دستورالعمل سن‌ رمو ۱۹۹۴ نیز توجه شده است. روش تحقیق در این مطالعه، توصیفی–تحلیلی بوده و مبتنی بر بررسی منابع معتبر حقوقی، معاهدات بین‌المللی و رویه‌های قضایی و دکترین حقوقی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که انسداد تنگه هرمز در شرایط عادی، با مقررات کنوانسیون حقوق دریاها، به‌ویژه اصل عبور ترانزیتی، مغایرت دارد. با این حال، در شرایط استثنایی نظیر وقوع مخاصمه مسلحانه یا تهدید جدی علیه امنیت ملی، امکان استناد به نهادهایی همچون دفاع مشروع بر اساس ماده ۵۱ منشور ملل متحد، با رعایت اصول ضرورت و تناسب، قابل طرح است. در نهایت، نتایج تحقیق حاکی از آن است که مشروعیت بستن تنگه هرمز امری مطلق نبوده و وابسته به شرایط خاص، نحوه تفسیر قواعد حقوقی و ارزیابی مراجع بین‌المللی است و هرگونه اقدام در این زمینه باید در چارچوب دقیق حقوق بین‌الملل صورت گیرد. /downloadfilepdf/1339813