Hamayesh Arwin Alborz همایش آروین البرز HLJR HLJR 2 4 2026 08 16 barresi tatbighi hoquq kifari iran vanglestan بررسی تطبیقی حقوق کیفری ایران وانگلستان 245 254 FA اکبر هوشیاری 1-استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحدسنندج،سنندج،ایران اکبر هوشیاری 1-استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحدسنندج،سنندج،ایران morteza yousofvand دانشجوی ارشد جزا وجرم شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحدسنندج،سنندج،ایران مرتضی یوسفوند دانشجوی ارشد جزا وجرم شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحدسنندج،سنندج،ایران 2026 08 06 masoulit kifari yeki az moteomtarin nehadehaye hoquq kifari est keh taein mikand cheh zamani shkhs dar barabar raftar mojarmaneh khod pasokhgo khahod bud. tahgh masoulit kifari mostelzam vojud sharayeti manand ghablit entsab raftar, aradeh, akhtiar, agangi ve barkhordari az ghodrat tashkhis est. nezamenpehei hoquqi mokhtelf ba tojeh bah mobani fekri ve fareangi khod, moayarehaye motefavati baraye tahgh masoulit kifari araeh kardehand. hoquq kifari iran ba tasirpaziri az fagheh emamiyeh ve ghavanin mozoe, masoulit kifari ra bar payeh sharayeti npamchon belogh, aghal, akhtiar ve ghsad mojarmaneh estavar kardeh est. dar moghabel, nezam hoquqi englestan keh mobtani bar hoquq arafi (Common Law) est, tahgh masoulit kifari ra bar do onser esli jaram yani onser madi (Actus Reus) ve onser ravani (Mens Rea) bena nehadeh est. pajoosh hazar ba rosh tosifi ـ tahlili ve roykard tatbighi, bah barresi sharayet tahgh masoulit kifari, avamel raf masoulit ve jayegah aradeh ve ghsad mojarmaneh dar hoquq iran ve englestan mipardazad. yaftehnpehei tahaqiq neshan midehad keh agarcheh mobani do nezam hoquqi motefavat est, ema npar do bar zarvarat vojud aradeh, agangi ve ghablit entsab raftar mojarmaneh takid darand.masoulit kifari yeki az moteomtarin nehadehaye hoquq kifari est keh taein mikand cheh zamani shkhs dar barabar raftar mojarmaneh khod pasokhgo khahod bud. tahgh masoulit kifari mostelzam vojud sharayeti manand ghablit entsab raftar, aradeh, akhtiar, agangi ve barkhordari az ghodrat tashkhis est. nezamenpehei hoquqi mokhtelf ba tojeh bah mobani fekri ve fareangi khod, moayarehaye motefavati baraye tahgh masoulit kifari araeh kardehand. hoquq kifari iran ba tasirpaziri az fagheh emamiyeh ve ghavanin mozoe, masoulit kifari ra bar payeh sharayeti npamchon belogh, aghal, akhtiar ve ghsad mojarmaneh estavar kardeh est. dar moghabel, nezam hoquqi englestan keh mobtani bar hoquq arafi (Common Law) est, tahgh masoulit kifari ra bar do onser esli jaram yani onser madi (Actus Reus) ve onser ravani (Mens Rea) bena nehadeh est. pajoosh hazar ba rosh tosifi ـ tahlili ve roykard tatbighi, bah barresi sharayet tahgh masoulit kifari, avamel raf masoulit ve jayegah aradeh ve ghsad mojarmaneh dar hoquq iran ve englestan mipardazad. yaftehnpehei tahaqiq neshan midehad keh agarcheh mobani do nezam hoquqi motefavat est, ema npar do bar zarvarat vojud aradeh, agangi ve ghablit entsab raftar mojarmaneh takid darand مسئولیت کیفری یکی از مهم ترین نهادهای حقوق کیفری است که تعیین می کند چه زمانی شخص در برابر رفتار مجرمانه خود پاسخگو خواهد بود. تحقق مسئولیت کیفری مستلزم وجود شرایطی مانند قابلیت انتساب رفتار، اراده، اختیار، آگاهی و برخورداری از قدرت تشخیص است. نظام های حقوقی مختلف با توجه به مبانی فکری و فرهنگی خود، معیارهای متفاوتی برای تحقق مسئولیت کیفری ارائه کرده اند. حقوق کیفری ایران با تأثیرپذیری از فقه امامیه و قوانین موضوعه، مسئولیت کیفری را بر پایه شرایطی همچون بلوغ، عقل، اختیار و قصد مجرمانه استوار کرده است. در مقابل، نظام حقوقی انگلستان که مبتنی بر حقوق عرفی (Common Law) است، تحقق مسئولیت کیفری را بر دو عنصر اصلی جرم یعنی عنصر مادی (Actus Reus) و عنصر روانی (Mens Rea) بنا نهاده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و رویکرد تطبیقی، به بررسی شرایط تحقق مسئولیت کیفری، عوامل رفع مسئولیت و جایگاه اراده و قصد مجرمانه در حقوق ایران و انگلستان می پردازد. یافته های تحقیق نشان می دهد که اگرچه مبانی دو نظام حقوقی متفاوت است، اما هر دو بر ضرورت وجود اراده، آگاهی و قابلیت انتساب رفتار مجرمانه تأکید دارند. https://hljr.ir/downloadfilepdf/1484333