Hamayesh Arwin Alborz همایش آروین البرز HLJR فصلنامه پژوهش‌های نوین در علوم انسانی و حقوق HLJR 2 4 2026 10 22 Preventive Functions of Crime Scene Reconstruction in Iranian Criminal Policy کارکردهای پیشگیرانه بازسازی صحنه جرم در سیاست جنایی ایران 667 721 FA saeed mardani Assistant Professor, Faculty Member, Department of Law, Islamic Azad University, Ahvaz Branch, Iran سعید مردانی استادیار، عضو هیات علمی گروه حقوق ،دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز،ایران Arian Isa Poursalamati Master of Arts, Criminal Law and Criminology, Islamic Azad University, Ahvaz Branch, Iran آرین عیسی پور سلامتی کارشناسی ارشد، حقوق جزا و جرم شناسی ،دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز،ایران 2026 09 27 Crime scene reconstruction is a vital tool in the process of crime detection and the analysis of how criminal conduct occurs. Beyond its evidentiary function, it plays an effective role in identifying patterns of offending and designing preventive measures. This study aims to examine the preventive functions of crime scene reconstruction within Iran’s criminal policy and to elucidate its potential for reducing the likelihood of the occurrence and recurrence of crimes. The central research question concerns how crime scene reconstruction can transcend its role as a mechanism for discovering the truth and determining the specifics of how a crime was committed, to instead be utilized in the formulation and implementation of crime prevention strategies. Employing a descriptive-analytical approach and drawing upon library research, legal sources, and criminological foundations, this study explores various dimensions of the subject. The findings indicate that scientific crime scene reconstruction—through the precise collection of evidence and traces, analysis of the *modus operandi*, and examination of environmental and situational conditions—can assist in identifying environmental vulnerabilities, uncovering recurring patterns of offending, and enhancing the understanding of the factors that facilitate crime among the relevant authorities. Utilizing this information facilitates the adoption of situational crime prevention measures, the improvement of law enforcement operations, and the targeting of preventive programs. However, realizing this function requires establishing effective coordination among crime detection agencies, judicial authorities, and organizations responsible for crime prevention, while ensuring adherence to legal standards and the protection of privacy and individual rights. Ultimately, crime scene reconstruction can hold lasting preventive value within Iran’s criminal policy only if its findings are systematically analyzed and integrated into the decision-making process for crime prevention. بازسازی صحنه جرم یکی از ابزارهای مهم در فرایند کشف جرم و تحلیل چگونگی وقوع رفتار مجرمانه است که افزون بر کارکرد اثباتی، می تواند در شناسایی الگوهای بزهکاری و طراحی تدابیر پیشگیرانه نیز نقش مؤثری ایفا کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی کارکردهای پیشگیرانه بازسازی صحنه جرم در سیاست جنایی ایران و تبیین ظرفیت های آن در کاهش احتمال وقوع و تکرار جرائم انجام شده است. مسئله اصلی پژوهش آن است که بازسازی صحنه جرم چگونه می تواند از یک اقدام ناظر بر کشف حقیقت و تعیین کیفیت ارتکاب جرم فراتر رود و در تدوین و اجرای راهبردهای پیشگیری از جرم مورد استفاده قرار گیرد. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با اتکا به مطالعات کتابخانه ای، منابع حقوقی و مبانی جرم شناختی، ابعاد مختلف موضوع را بررسی می کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که بازسازی علمی صحنه جرم، در صورت جمع آوری دقیق آثار و قرائن، تحلیل شیوه ارتکاب و بررسی شرایط محیطی و موقعیتی وقوع جرم، می تواند به شناسایی آسیب پذیری های محیطی، کشف الگوهای تکرارشونده بزهکاری و ارتقای شناخت نهادهای مسئول از عوامل تسهیل کننده جرم کمک کند. بهره گیری از این اطلاعات، زمینه اتخاذ تدابیر پیشگیری وضعی، بهبود اقدامات انتظامی و هدفمندکردن برنامه های پیشگیرانه را فراهم می سازد. بااین حال، تحقق چنین کارکردی مستلزم ایجاد ارتباط مؤثر میان نهادهای کشف جرم، مراجع قضایی و سازمان های متولی پیشگیری، رعایت ضوابط قانونی و صیانت از حریم خصوصی و حقوق اشخاص است. در نهایت، بازسازی صحنه جرم زمانی می تواند در سیاست جنایی ایران واجد ارزش پیشگیرانه پایدار باشد که یافته های آن به صورت نظام مند تحلیل و در فرایند تصمیم گیری های پیشگیرانه به کار گرفته شود. https://hljr.ir/downloadfilepdf/1629402