Hamayesh Arwin Alborz همایش آروین البرز HLJR فصلنامه پژوهش‌های نوین در علوم انسانی و حقوق HLJR 2 4 2026 09 11 « جنایات جنگی علیه غیرنظامیان؛ مطالعه ای بر مبانی حقوق جزای بین الملل » « جنایات جنگی علیه غیرنظامیان؛ مطالعه ای بر مبانی حقوق جزای بین الملل » 516 544 FA سید کیهان اسدی دانش آموخته حقوق بین الملل ، مرکز تحصیلات تکمیلی تهران ، تهران ، ایران سید کیهان اسدی دانش آموخته حقوق بین الملل ، مرکز تحصیلات تکمیلی تهران ، تهران ، ایران 2026 08 23 حمایت از غیرنظامیان یکی از بنیادی ترین اصول حقوق بین الملل بشردوستانه و حقوق جزای بین الملل است. تجربه جنگ های قرن بیستم و بیست ویکم نشان داده است که بیشترین قربانیان مخاصمات مسلحانه نه نیروهای نظامی، بلکه افراد غیرنظامی هستند. حملات مستقیم به مناطق مسکونی، بیمارستان ها، مدارس، مراکز امدادرسانی، زیرساخت های حیاتی، کوچ اجباری، گرسنگی دادن به جمعیت غیرنظامی، شکنجه، تجاوز جنسی و استفاده از غیرنظامیان به عنوان سپر انسانی از مهم ترین مصادیق جنایات جنگی محسوب می شوند که نه تنها ناقض قواعد بنیادین حقوق بین الملل بشردوستانه اند، بلکه مسئولیت کیفری فردی مرتکبان را نیز در پی دارند. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای، اسناد بین المللی، آرای دادگاه های کیفری بین المللی و رویه های قضایی، به بررسی مبانی حقوقی حمایت از غیرنظامیان، عناصر تشکیل دهنده جنایات جنگی، مسئولیت کیفری افراد، فرماندهان نظامی و مقامات سیاسی و چالش های اجرای عدالت کیفری بین المللی می پردازد. نتایج پژوهش نشان می دهد که اگرچه توسعه قواعد حقوق بین الملل بشردوستانه، تصویب اساسنامه رم و تشکیل نهادهای قضایی بین المللی گام های مهمی در مبارزه با بی کیفرمانی بوده اند، اما موانعی نظیر سیاسی شدن عدالت کیفری، محدودیت صلاحیت دیوان کیفری بین المللی، عدم همکاری برخی دولت ها، استفاده از حق وتو در شورای امنیت و دشواری اجرای احکام، همچنان از مهم ترین چالش های تحقق عدالت به شمار می روند. پژوهش حاضر در پایان، راهکارهایی برای تقویت پاسخگویی کیفری، توسعه صلاحیت جهانی، افزایش حمایت از قربانیان و اصلاح سازوکارهای بین المللی ارائه می کند. حمایت از غیرنظامیان یکی از بنیادی ترین اصول حقوق بین الملل بشردوستانه و حقوق جزای بین الملل است. تجربه جنگ های قرن بیستم و بیست ویکم نشان داده است که بیشترین قربانیان مخاصمات مسلحانه نه نیروهای نظامی، بلکه افراد غیرنظامی هستند. حملات مستقیم به مناطق مسکونی، بیمارستان ها، مدارس، مراکز امدادرسانی، زیرساخت های حیاتی، کوچ اجباری، گرسنگی دادن به جمعیت غیرنظامی، شکنجه، تجاوز جنسی و استفاده از غیرنظامیان به عنوان سپر انسانی از مهم ترین مصادیق جنایات جنگی محسوب می شوند که نه تنها ناقض قواعد بنیادین حقوق بین الملل بشردوستانه اند، بلکه مسئولیت کیفری فردی مرتکبان را نیز در پی دارند. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای، اسناد بین المللی، آرای دادگاه های کیفری بین المللی و رویه های قضایی، به بررسی مبانی حقوقی حمایت از غیرنظامیان، عناصر تشکیل دهنده جنایات جنگی، مسئولیت کیفری افراد، فرماندهان نظامی و مقامات سیاسی و چالش های اجرای عدالت کیفری بین المللی می پردازد. نتایج پژوهش نشان می دهد که اگرچه توسعه قواعد حقوق بین الملل بشردوستانه، تصویب اساسنامه رم و تشکیل نهادهای قضایی بین المللی گام های مهمی در مبارزه با بی کیفرمانی بوده اند، اما موانعی نظیر سیاسی شدن عدالت کیفری، محدودیت صلاحیت دیوان کیفری بین المللی، عدم همکاری برخی دولت ها، استفاده از حق وتو در شورای امنیت و دشواری اجرای احکام، همچنان از مهم ترین چالش های تحقق عدالت به شمار می روند. پژوهش حاضر در پایان، راهکارهایی برای تقویت پاسخگویی کیفری، توسعه صلاحیت جهانی، افزایش حمایت از قربانیان و اصلاح سازوکارهای بین المللی ارائه می کند. https://hljr.ir/downloadfilepdf/17777