Hamayesh Arwin Alborz همایش آروین البرز HLJR HLJR 1 1 2024 11 08 مبانی انسان‌شناختی تمدن درقرآن (با تأکید براصل خلیفه اللهی) مبانی انسان‌شناختی تمدن درقرآن(با تأکید براصل خلیفه اللهی) 175 191 FA Masoumeh Rousta Talebabad دانشجوی دکتری رشته تاریخ معارف اسلامی دانشگاه قم معصومه روستا طالب آباد دانشجوی دکتری رشته تاریخ معارف اسلامی دانشگاه قم 2024 10 22 از جمله اساسی‌ترین مسئله‌های زندگی اجتماعی و فردی انسان، «تمدن» است که بسیاری از مسائل سیاسی، فرهنگی و دینی بشر در آن اجتماع با آن ارتباط نزدیک و تنگاتنگ دارد. ایجاد تمدن بر روی زمین به معنای تحقق‌بخشیدن مسئله جانشینی انسان از سوی خدا در زمین است که امری حیاتی و همیشگی و ضروری است. شرط حقیقی و اجتناب‌ناپذیر پیشرفت و تکامل انسانی چه در بعد فردی و چه اجتماعی، تمدنی است که سر منشأ الهی داشته باشد. جامعه، اگر محیطی الهی نباشد، به هیچ وجه نمی‌توان انتظار داشت که اهداف و آرمان‌های الهی برای عموم بشر، محقق شود و انسان‌ها و جامعه انسانی به سعادت برسند. برای الهی شدن یک جامعه باید فردی که از همه جهات شبیه به خدا است جانشین او باشد. در چنین صورتی یک تمدنی پدید می‌آید که عین تدین است. بر این اساس اگر کسی خلیفه خدا شد، نه تنها خدا، تمام شؤون او را تامین می‌کند، بلکه تمام کارهای سودمند را با دست و زبان و فکر و حرکت او انجام می‌دهد. هر جامعه‌ای برای تنظیم روابط بین افراد خود، نیازمند به قانون است؛ و از جهتی، اگر قانون در اختیار انسان باشد، ممکن است هرکس قانون را متناسب با منافع خود تنظیم کند و چنین امری در جامعه اسلامی خلاف عدالت است؛ پس باید قانون گذاری، ماورایی وجود داشته باشد که از طریق فرستادگان بشری خود؛ این قانون را در اختیار ابنا بشر قرار داده، تا عامل مهم و مؤثر در زندگی انسان که موجب آرامش و راهنمایی به سوی سعادت باشد، از طریق ایشان فراهم آید. اعمال این قانون نیازمند خلیفه و جانشین بودن خدا است. در این نوشتار پرداختن به اصل خلیفه اللهی بودن، خصوصیات و ویژگی‌ها و آثار آن در یک جامعه مورد بررسی قرار گرفته است و این نتیجه به دست آمد که انسان به عنوان مهمترین عنصر تمدن ساز جامعه بشریت باید دارای چنین ویژگی عظیمی باشد تا در پرتو این ویژگی بتواند تمدن الهی را از او انتظار داشت. از جمله اساسی‌ترین مسئله‌های زندگی اجتماعی و فردی انسان، «تمدن» است که بسیاری از مسائل سیاسی، فرهنگی و دینی بشر در آن اجتماع با آن ارتباط نزدیک و تنگاتنگ دارد. ایجاد تمدن بر روی زمین به معنای تحقق‌بخشیدن مسئله جانشینی انسان از سوی خدا در زمین است که امری حیاتی و همیشگی و ضروری است. شرط حقیقی و اجتناب‌ناپذیر پیشرفت و تکامل انسانی چه در بعد فردی و چه اجتماعی، تمدنی است که سر منشأ الهی داشته باشد. جامعه، اگر محیطی الهی نباشد، به هیچ وجه نمی‌توان انتظار داشت که اهداف و آرمان‌های الهی برای عموم بشر، محقق شود و انسان‌ها و جامعه انسانی به سعادت برسند. برای الهی شدن یک جامعه باید فردی که از همه جهات شبیه به خدا است جانشین او باشد. در چنین صورتی یک تمدنی پدید می‌آید که عین تدین است. بر این اساس اگر کسی خلیفه خدا شد، نه تنها خدا، تمام شؤون او را تامین می‌کند، بلکه تمام کارهای سودمند را با دست و زبان و فکر و حرکت او انجام می‌دهد. هر جامعه‌ای برای تنظیم روابط بین افراد خود، نیازمند به قانون است؛ و از جهتی، اگر قانون در اختیار انسان باشد، ممکن است هرکس قانون را متناسب با منافع خود تنظیم کند و چنین امری در جامعه اسلامی خلاف عدالت است؛ پس باید قانون گذاری، ماورایی وجود داشته باشد که از طریق فرستادگان بشری خود؛ این قانون را در اختیار ابنا بشر قرار داده، تا عامل مهم و مؤثر در زندگی انسان که موجب آرامش و راهنمایی به سوی سعادت باشد، از طریق ایشان فراهم آید. اعمال این قانون نیازمند خلیفه و جانشین بودن خدا است. در این نوشتار پرداختن به اصل خلیفه اللهی بودن، خصوصیات و ویژگی‌ها و آثار آن در یک جامعه مورد بررسی قرار گرفته است و این نتیجه به دست آمد که انسان به عنوان مهمترین عنصر تمدن ساز جامعه بشریت باید دارای چنین ویژگی عظیمی باشد تا در پرتو این ویژگی بتواند تمدن الهی را از او انتظار داشت. https://hljr.ir/downloadfilepdf/19744