همایش آروین البرز HLJR 1 4 Explaining the Role of Big Data in Crime Detection and Smart Policing: Opportunities and Threats in Iranian Criminal Law تبیین نقش داده‌های بزرگ (Big Data) در کشف جرایم و پلیس‌گری هوشمند: فرصت‌ها و تهدیدها در حقوق جزای ایران 1 21 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA سودا کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد آیت الله آملی، آمل، ایران 2025 06 23 Rapid developments in information and communication technology have confronted the contemporary world with a phenomenon known as "Big Data"; data that, due to its massive volume, variety of forms, dynamic nature, and rapid processing capabilities, has revolutionized traditional methods of detecting and combating crimes. The aim of this research is to examine and explain the role of big data in the process of detecting crimes and promoting smart policing within the framework of Iranian criminal law. In this direction, an attempt has been made to examine the conceptual, practical, opportunities, and threats arising from the use of big data through a comprehensive analysis, and to present indigenous and rights-based solutions for the efficient and safe use of this technology. Based on theoretical studies and field evidence, big data enables law enforcement and justice institutions to analyze large and diverse data from sources such as social networks, surveillance cameras, electronic systems, and banking data to discover criminal behavior patterns, predict crime trends, and identify hotspots. This approach can lead to increased effectiveness of police actions, improved decision-making processes, more efficient crime prevention, and more accurate reliance on electronic evidence in courts. However, the use of big data in Iran’s criminal justice system is not without challenges; the most important challenges include privacy violations, security risks in data management, weaknesses in personal data protection laws, the credibility and authenticity of electronic evidence, and the lack of specialized training for officers and judges. Finally, while analyzing the capacities and gaps of the Iranian criminal justice system related to big data, this article emphasizes the necessity of formulating comprehensive laws, establishing independent supervisory mechanisms, transparency in data collection and processing policies, strengthening specialized training, and localizing technology based on the country's legal and cultural considerations. Achieving a balance between technological efficiency and human rights requirements is the most important prerequisite for realizing the safe and legitimate exploitation of big data in order to promote smart policing and protect public interests in Iran. تحولات سریع فناوری اطلاعات و ارتباطات، دنیای معاصر را با پدیده‌ای روبه‌رو ساخته است که به نام «داده‌های بزرگ» (Big Data) شناخته می‌شود؛ داده‌هایی که به واسطه حجم انبوه، تنوع شکل، ماهیت پویا و قابلیت پردازش سریع، انقلابی در روش‌های سنتی کشف و مقابله با جرایم ایجاد کرده‌اند. هدف این پژوهش، بررسی و تبیین نقش داده‌های بزرگ در فرایند کشف جرایم و ارتقای پلیس‌گری هوشمند در چارچوب حقوق جزای ایران است. در این مسیر، تلاش شده است با تحلیلی جامع، ابعاد مفهومی، کاربردی، فرصت‌ها و تهدیدهای ناشی از به‌کارگیری داده‌های بزرگ مورد واکاوی قرار گیرد و راهکارهایی بومی و حقوق‌بنیان برای بهره‌برداری کارآمد و ایمن از این فناوری ارائه گردد. بر اساس مطالعات نظری و شواهد میدانی، داده‌های بزرگ این امکان را برای نهادهای انتظامی و عدلی ایجاد می‌کند که با تحلیل داده‌های حجیم و متنوع از منابعی همچون شبکه‌های اجتماعی، دوربین‌های نظارتی، سامانه‌های الکترونیکی و داده‌های بانکی، به کشف الگوهای رفتاری مجرمان، پیش‌بینی روندهای جرم و شناسایی نقاط حادثه‌خیز اقدام نمایند. این رویکرد می‌تواند منجر به افزایش اثربخشی اقدامات پلیسی، بهبود فرآیند تصمیم‌گیری، پیشگیری کارآمدتر از وقوع جرم و استنادپذیری دقیق‌تر ادله الکترونیکی در محاکم گردد. با این حال، بهره‌گیری از داده‌های بزرگ در نظام عدالت کیفری ایران بدون چالش نیست؛ از مهم‌ترین چالش‌ها می‌توان به نقض حریم خصوصی، ریسک‌های امنیتی در مدیریت داده‌ها، ضعف در قوانین حفاظت از داده‌های شخصی، اعتبار و اصالت ادله الکترونیکی، و فقدان آموزش تخصصی برای ضابطان و قضات اشاره نمود. مقاله حاضر در نهایت، ضمن تحلیل ظرفیت‌ها و خلاءهای نظام حقوق جزای ایران مرتبط با داده‌های بزرگ، بر ضرورت تدوین قوانین جامع، ایجاد سازوکارهای نظارتی مستقل، شفافیت در سیاست‌های جمع‌آوری و پردازش داده‌ها، تقویت آموزش‌های تخصصی و بومی‌سازی فناوری بر اساس ملاحظات حقوقی و فرهنگی کشور تأکید دارد. دستیابی به توازن میان کارایی فناوری و الزامات حقوق بشری، مهم‌ترین پیش‌شرط تحقق بهره‌برداری ایمن و مشروع از داده‌های بزرگ در راستای ارتقاء پلیس‌گری هوشمند و حمایت از منافع عمومی در ایران است. /downloadfilepdf/348138