جایگاه آرای عمومی در فرایند سیاستگذاری عمومی در جمهوری اسلامی ایران
دوره 2، شماره 4، تابستان 1405، صفحات 52 - 60
1 - عضو هیئت علمی گروه حقوق عمومی ، واحد تبریز ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تبریز ، ایران
2 - دانشجوی دکتری تخصصی حقوق عمومی ، واحد تبریز ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تبریز ، ایران
چکیده :
پژوهش حاضر ، به بررسی دقیق جایگاه آرای عمومی در فرآیند سیاستگذاری عمومی در جمهوری اسلامی ایران با رویکردی توصیفی-تحلیلی و در چارچوب مبانی و اصول دانش حقوق عمومی میپردازد. مسئله اصلی تحقیق از یک چالش بنیادین در نظام حقوقی و اداری کشور نشأت میگیرد؛ در حالی که معمولا اصل ششم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران فقط در چارچوب ادواری انتخابات (اعم از ریاست جمهوری، مجلس شورای اسلامی و شوراهای اسلامی) تفسیر و تحلیل میشود، سوال اساسی که مطرح میشود این است که آیا نقش آرای عمومی صرفاً به انتخاب«مسئولان» محدود میگردد؟! یا آنکه آحاد ملت باید در تمامی مراحل فرآیند سیاستگذاری و تصمیم گیری های عمومی نیز نقشی مستمر و ساختاریافته داشته باشند؟! یافته های این پژوهش، نشان میدهد که آرای عمومی نباید تنها در روز انتخابات معنا پیدا کند؛ بلکه نظام حقوقی و اساسی کشور، به ویژه از رهگذر اصول ششم ، پنجاه و ششم ، پنجاه و نهم و فصل هفتم قانون اساسی، ظرفیتهای حقوقی بی نظیری را برای مداخله شهروندان در تمام چرخه های سیاستگذاری عمومی فراهم آورده است. با این وجود، عواملی مثل تمرکزگرایی اداری و نبود الزامات حقوقی مستحکم برای مشارکت مردم ، مانع از تحقق کامل این ظرفیتها شده است. نهایتا ، با استفاده از الگوهای علمی ، راهکارهایی اساسی و تقنینی برای گذار از یک مشارکت حداقلی به یک مشارکت همه جانبه ارائه شده است.