تعارض منافع

سیاست تعارض منافع

فصلنامه پژوهش‌های نوین در علوم انسانی و حقوق متعهد به حفظ استقلال، بی‌طرفی و شفافیت در فرآیند ارزیابی و انتشار مقالات است. هرگونه رابطه یا منفعت شخصی، مالی، حرفه‌ای، سازمانی یا علمی که ممکن است بر قضاوت و تصمیم‌گیری درباره یک مقاله تأثیر بگذارد یا چنین تصوری ایجاد کند، باید به‌صورت شفاف اعلام شود.

تعارض منافع نویسندگان

نویسندگان موظف‌اند هرگونه تعارض منافع مرتبط با مقاله خود را هنگام ارسال مقاله اعلام کنند.

تعارض منافع می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • منافع مالی یا دریافت حمایت مالی مرتبط با پژوهش؛

  • ارتباط استخدامی یا سازمانی مرتبط با موضوع مقاله؛

  • روابط شخصی یا حرفه‌ای مؤثر بر پژوهش؛

  • مالکیت فکری، اختراع یا منافع تجاری مرتبط با نتایج پژوهش؛

  • همکاری پژوهشی یا انتشار مشترک که ممکن است بر ارزیابی مقاله تأثیر بگذارد؛

  • هرگونه منفعت یا رابطه دیگری که احتمال ایجاد تعارض با قضاوت علمی نویسنده داشته باشد.

در صورتی که تعارض منافع وجود نداشته باشد، نویسندگان باید صراحتاً این موضوع را اعلام کنند.

تعارض منافع داوران

داوران باید پیش از پذیرش داوری، هرگونه رابطه یا منفعتی را که ممکن است بر بی‌طرفی آنان تأثیر بگذارد اعلام کنند.

داوران نباید مقاله‌ای را داوری کنند که در آن:

  • با نویسنده یا نویسندگان رابطه نزدیک شخصی یا حرفه‌ای دارند؛

  • در گذشته نزدیک با نویسنده همکاری پژوهشی قابل توجه داشته‌اند؛

  • از نتیجه پذیرش یا رد مقاله منفعت مالی یا حرفه‌ای کسب می‌کنند؛

  • در رقابت مستقیم پژوهشی با نویسندگان قرار دارند؛

  • یا هر شرایط دیگری وجود دارد که ممکن است استقلال و بی‌طرفی داوری را تحت تأثیر قرار دهد.

در صورت وجود تعارض منافع، داور باید موضوع را به سردبیر اطلاع داده و از فرآیند داوری آن مقاله کناره‌گیری کند.

تعارض منافع سردبیر و اعضای هیأت تحریریه

سردبیر و اعضای هیأت تحریریه نیز موظف‌اند هرگونه تعارض منافع واقعی یا احتمالی را اعلام کنند.

چنانچه سردبیر یا یکی از اعضای هیأت تحریریه با مقاله‌ای ارتباط مستقیم داشته باشد، از جمله به‌عنوان نویسنده، همکار پژوهشی یا فردی دارای منفعت شخصی یا حرفه‌ای، نباید در تصمیم‌گیری درباره آن مقاله دخالت داشته باشد.

در چنین مواردی، مقاله توسط یک سردبیر مستقل یا عضو دیگری از هیأت تحریریه مطابق فرآیند معمول نشریه بررسی و ارزیابی خواهد شد.

تعارض منافع مالی

نویسندگان موظف‌اند منابع مالی و حمایت‌هایی را که در انجام پژوهش یا آماده‌سازی مقاله دریافت کرده‌اند، به‌صورت شفاف اعلام کنند.

وجود حمایت مالی به‌خودی‌خود مانع انتشار مقاله نیست؛ با این حال، این حمایت باید به‌طور شفاف در مقاله اعلام شود تا خوانندگان بتوانند هرگونه ارتباط احتمالی میان تأمین‌کننده مالی و پژوهش را ارزیابی کنند.

نبود تعارض منافع

در صورتی که نویسندگان هیچ تعارض منافع مرتبطی نداشته باشند، می‌توانند از عبارت زیر استفاده کنند:

«نویسندگان اعلام می‌کنند که هیچ‌گونه تعارض منافع مرتبط با این مقاله وجود ندارد.»

مسئولیت اعلام تعارض منافع

مسئولیت اعلام کامل و دقیق تعارض منافع بر عهده نویسندگان است. عدم اعلام تعارض منافع مهم که پس از انتشار مقاله شناسایی شود، می‌تواند موجب بررسی مجدد مقاله و در صورت لزوم انجام اقدامات اصلاحی مطابق با سیاست‌های اخلاق نشر نشریه شود.

اصل شفافیت

هدف این سیاست، تضمین استقلال و بی‌طرفی فرآیند داوری و تصمیم‌گیری علمی و افزایش شفافیت در انتشار مقالات است. وجود تعارض منافع لزوماً به معنای وجود رفتار نادرست نیست؛ مهم آن است که تعارض منافع به‌صورت شفاف اعلام و به شکل مناسب مدیریت شود.