فرآیند داوری مقاله

فرآیند بررسی و داوری مقالات در فصلنامه پژوهش‌های نوین در علوم انسانی و حقوق (HLJR) با هدف ارزیابی علمی، اصالت، کیفیت روش‌شناسی و تناسب مقاله با حوزه‌های موضوعی نشریه انجام می‌شود. تمامی مقالات پیش از انتشار تحت فرآیند داوری علمی قرار می‌گیرند.

مرحله ۱: ارسال مقاله

نویسنده مقاله را مطابق راهنمای نویسندگان از طریق سامانه نشریه ارسال می‌کند. مقاله باید از نظر ساختار، قالب، منابع و الزامات اخلاقی با دستورالعمل‌های نشریه مطابقت داشته باشد.

مرحله ۲: بررسی اولیه و کنترل فنی

پس از دریافت مقاله، دبیرخانه نشریه مقاله را از نظر موارد زیر بررسی می‌کند:

• تناسب موضوع مقاله با حوزه‌های نشریه
• رعایت ساختار و فرمت مقاله
• کامل بودن اطلاعات نویسندگان
• کیفیت اولیه فایل و منابع
• رعایت الزامات اخلاق نشر
• بررسی اولیه اصالت و احتمال سرقت ادبی
• بررسی وجود تعارض منافع و سایر الزامات اعلام‌شده توسط نشریه

در صورت وجود ایرادات فنی، مقاله ممکن است برای اصلاح اولیه به نویسنده بازگردانده شود.

مرحله ۳: ارزیابی اولیه سردبیر

پس از بررسی فنی، مقاله توسط سردبیر یا اعضای مسئول هیأت تحریریه از نظر کیفیت علمی، اهمیت موضوع، نوآوری، روش تحقیق و تناسب با اهداف و حوزه موضوعی نشریه ارزیابی می‌شود.

در صورتی که مقاله فاقد حداقل معیارهای علمی یا خارج از حوزه موضوعی نشریه باشد، ممکن است بدون ارسال به داوری رد شود.

مرحله ۴: انتخاب داوران

مقالات واجد شرایط برای داوری علمی ارسال می‌شوند. نشریه تلاش می‌کند داورانی را انتخاب کند که دارای تخصص مرتبط با موضوع مقاله باشند.

داوران باید:

• تخصص مرتبط با موضوع مقاله داشته باشند؛
• استقلال علمی خود را حفظ کنند؛
• محرمانگی مقاله را رعایت کنند؛
• تعارض منافع احتمالی را اعلام کنند؛
• ارزیابی خود را به‌صورت علمی، منصفانه و مستند ارائه دهند.

مرحله ۵: داوری دوسوکور

مقاله در صورت امکان تحت داوری دوسوکور (Double-Blind Peer Review) قرار می‌گیرد؛ به این معنا که هویت نویسنده برای داور و هویت داور برای نویسنده تا حد امکان محرمانه باقی می‌ماند.

داور مقاله را بر اساس معیارهایی مانند موارد زیر ارزیابی می‌کند:

• اصالت و نوآوری
• اهمیت و ضرورت موضوع
• کیفیت بیان مسئله
• مبانی نظری و پیشینه پژوهش
• روش‌شناسی
• تحلیل و استدلال علمی
• اعتبار یافته‌ها
• نتیجه‌گیری
• کیفیت منابع و ارجاعات
• ساختار و نگارش علمی
• رعایت اصول اخلاق پژوهش

مرحله ۶: دریافت گزارش داوران

پس از دریافت گزارش‌های داوری، سردبیر یا هیأت تحریریه نتایج را بررسی می‌کند. نظر داوران می‌تواند شامل یکی از تصمیم‌های زیر باشد:

1. پذیرش مقاله
2. پذیرش مشروط به اصلاحات جزئی
3. اصلاحات اساسی و ارسال مجدد برای بررسی
4. رد مقاله

تصمیم نهایی صرفاً بر اساس تعداد نظرات مثبت یا منفی داوران اتخاذ نمی‌شود و کیفیت و محتوای ارزیابی‌های علمی نیز مورد توجه قرار می‌گیرد.

مرحله ۷: اصلاح مقاله توسط نویسنده

در صورت درخواست اصلاح، نویسنده موظف است اصلاحات موردنظر داوران را بررسی و نسخه اصلاح‌شده مقاله را در مهلت تعیین‌شده ارسال کند.

نویسنده باید در صورت امکان، پاسخ به نظرات داوران (Response to Reviewers) را نیز ارائه کند و مشخص نماید که هر یک از ایرادات و پیشنهادهای مطرح‌شده چگونه اصلاح شده است.

مرحله ۸: داوری مجدد در صورت نیاز

چنانچه اصلاحات اساسی درخواست شده باشد، نسخه اصلاح‌شده ممکن است مجدداً برای داوران قبلی یا داوران متخصص دیگر ارسال شود.

این مرحله تا زمانی ادامه می‌یابد که مقاله از نظر علمی و ساختاری به سطح قابل قبول برای تصمیم‌گیری نهایی برسد.

مرحله ۹: تصمیم نهایی

پس از تکمیل فرآیند داوری و بررسی نسخه اصلاح‌شده، تصمیم نهایی درباره پذیرش یا رد مقاله توسط سردبیر یا هیأت تحریریه اتخاذ می‌شود.

پذیرش مقاله منوط به تأیید نهایی علمی و رعایت الزامات نشریه است.

مرحله ۱۰: آماده‌سازی برای انتشار

پس از پذیرش نهایی، مقاله وارد مرحله تولید و آماده‌سازی انتشار می‌شود. در این مرحله مواردی مانند:

• ویرایش و بررسی نهایی
• کنترل مشخصات نویسندگان
• تنظیم قالب مقاله
• کنترل منابع و ارجاعات
• آماده‌سازی نسخه نهایی برای انتشار

انجام می‌شود.

مرحله ۱۱: انتشار آنلاین

پس از تکمیل مراحل تولید، مقاله در یکی از شماره‌های فصلنامه منتشر و در آرشیو آنلاین نشریه قابل دسترسی خواهد بود.

مدت زمان فرآیند داوری

مدت زمان بررسی مقاله بسته به موضوع، کیفیت مقاله، تخصص موردنیاز و زمان پاسخ‌گویی داوران متفاوت است. نشریه تلاش می‌کند فرآیند بررسی و داوری را در کوتاه‌ترین زمان منطقی و بدون تأثیرگذاری بر کیفیت ارزیابی علمی انجام دهد.