سرقت ادبی

سیاست سرقت ادبی

فصلنامه پژوهش‌های نوین در علوم انسانی و حقوق به اصالت، یکپارچگی و صداقت علمی در فرآیند پژوهش و انتشار متعهد است و هرگونه سرقت ادبی، استفاده بدون استناد از آثار دیگران، انتشار تکراری و سایر اشکال سوءرفتار پژوهشی را مغایر با اصول اخلاق نشر می‌داند.

تعریف سرقت ادبی

سرقت ادبی (Plagiarism) به استفاده از ایده‌ها، داده‌ها، یافته‌ها، متن، تصاویر، جداول، نمودارها یا سایر آثار متعلق به دیگران بدون استناد مناسب و بدون رعایت حقوق مالکیت فکری گفته می‌شود.

سرقت ادبی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • کپی‌کردن مستقیم متن بدون ذکر منبع؛

  • استفاده از ایده یا یافته پژوهشگر دیگر بدون استناد مناسب؛

  • ترجمه و انتشار محتوای دیگران بدون ذکر منبع؛

  • استفاده از جداول، تصاویر، نمودارها یا سایر مطالب بدون ارجاع یا مجوز لازم؛

  • بازنویسی متن دیگران بدون استناد به منبع اصلی؛

  • انتشار بخش‌های قابل توجهی از اثر قبلی نویسنده بدون اعلام و استناد مناسب (Self-Plagiarism)؛

  • ارسال یا انتشار یک مقاله یا بخش قابل توجهی از آن در چند نشریه به‌صورت هم‌زمان یا تکراری؛

  • استفاده از منابع، داده‌ها یا مطالبی که نویسنده مجوز استفاده از آنها را ندارد.

بررسی اصالت مقالات

تمام مقالات ارسالی ممکن است در مرحله بررسی اولیه از نظر اصالت و میزان مشابهت با آثار منتشرشده بررسی شوند.

نشریه می‌تواند از نرم‌افزارها و سامانه‌های تشخیص مشابهت متنی برای شناسایی موارد احتمالی سرقت ادبی استفاده کند.

نتیجه بررسی مشابهت صرفاً بر اساس یک درصد عددی تفسیر نمی‌شود و سردبیر و هیأت تحریریه با توجه به نوع، محل و ماهیت مشابهت، منابع مورد استفاده و محتوای مقاله درباره ادامه فرآیند تصمیم‌گیری خواهند کرد.

بررسی پیش از داوری

در صورتی که در بررسی اولیه شواهدی از سرقت ادبی یا سایر موارد سوءرفتار پژوهشی مشاهده شود، نشریه می‌تواند:

  • مقاله را برای دریافت توضیح به نویسندگان بازگرداند؛

  • درخواست اصلاح و ارائه مستندات کند؛

  • مقاله را از فرآیند داوری خارج کند؛

  • یا در صورت جدی بودن تخلف، مقاله را رد کند.

سرقت ادبی پس از انتشار

اگر پس از انتشار مقاله، شواهد معتبری درباره سرقت ادبی یا سایر تخلفات مرتبط با اصالت مقاله دریافت شود، موضوع توسط سردبیر و هیأت تحریریه بررسی خواهد شد.

در صورت تأیید تخلف، نشریه می‌تواند متناسب با شدت و ماهیت تخلف، اقدامات لازم از جمله انتشار اصلاحیه، اعلامیه نگرانی یا بازپس‌گیری مقاله را انجام دهد.

مقاله بازپس‌گرفته‌شده با درج وضعیت «بازپس‌گرفته‌شده (Retracted)» در سوابق نشریه مشخص خواهد شد تا سابقه علمی و شفافیت انتشار حفظ شود.

مسئولیت نویسندگان

نویسندگان مسئول اطمینان از اصالت مقاله و رعایت اصول استناد و مالکیت فکری هستند.

نویسندگان باید:

  • تمام منابع استفاده‌شده را به‌درستی ذکر کنند؛

  • برای استفاده از مطالب متعلق به اشخاص ثالث، مجوزهای لازم را دریافت کنند؛

  • مقاله را به‌صورت هم‌زمان برای نشریات متعدد ارسال نکنند؛

  • از انتشار تکراری یا انتشار مجدد بدون اطلاع و توجیه علمی مناسب خودداری کنند؛

  • و در صورت وجود بخش‌هایی از مقاله که قبلاً منتشر شده است، موضوع را به‌طور شفاف به سردبیر اعلام کنند.

مسئولیت سردبیر و هیأت تحریریه

سردبیر و هیأت تحریریه موظف‌اند ادعاهای مربوط به سرقت ادبی را به‌صورت جدی و بی‌طرفانه بررسی کنند و در صورت وجود شواهد کافی، اقدامات متناسب با اصول اخلاق نشر را انجام دهند.

در صورت نیاز، نشریه می‌تواند برای بررسی موضوع از نویسندگان، داوران، مؤسسات وابسته یا سایر منابع معتبر اطلاعات و مستندات دریافت کند.

استفاده از هوش مصنوعی

استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای ویرایش زبانی یا کمک‌های فنی، در صورتی که با سیاست‌های نشریه و الزامات اعلام استفاده از هوش مصنوعی سازگار باشد، به‌خودی‌خود سرقت ادبی محسوب نمی‌شود.

با این حال، استفاده از محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی به‌گونه‌ای که منجر به ارائه مطالب دیگران بدون استناد، جعل منابع، ارائه اطلاعات نادرست یا پنهان‌کردن نقش مؤثر ابزارهای هوش مصنوعی شود، قابل قبول نیست.

مسئولیت نهایی اصالت، صحت و محتوای مقاله بر عهده نویسندگان است.

اصل صداقت علمی

فصلنامه پژوهش‌های نوین در علوم انسانی و حقوق تلاش می‌کند با اجرای فرآیندهای مناسب بررسی اصالت، داوری و نظارت پس از انتشار، از سلامت و یکپارچگی سوابق علمی نشریه محافظت کند.

تمام موارد مشکوک به سرقت ادبی و سوءرفتار پژوهشی بر اساس شواهد و بدون تبعیض نسبت به نویسندگان بررسی خواهد شد.