در دهه‌های اخیر، تغییرات گسترده در ساختار اقتصاد سیاسی نظام بین‌الملل و اعمال تحریم‌های اقتصادی و مالی سیستماتیک علیه جمهوری اسلامی ایران، سیاست‌گذاران و استراتژیست‌های کلان کشور را به سمت بازنگری بنیادین در الگوهای تجارت خارجی و جستجوی شرکای جدید در پهنه جهانی سوق داده است. این پژوهش مروری با هدف بررسی عمیق و همه‌جانبه تاثیر عضویت دائم و استراتژیک ایران در نهادها و سازمان‌های منطقه‌ای حوزه اوراسیا، با تاکید ویژه بر سازمان همکاری شانگهای و اتحادیه اقتصادی اوراسیا، بر تغییر و بهبود الگوی تجارت خارجی و همچنین کاهش میزان وابستگی به ارزهای مسلط غربی انجام پذیرفته است. روش تحقیق اتخاذ شده در این مقاله از نوع توصیفی و تحلیلی بوده و داده‌های مورد نیاز با تکیه بر منابع معتبر کتابخانه‌ای، اسناد بالادستی و مقالات علمی و پژوهشی استخراج و گردآوری شده‌اند. یافته‌های بنیادین این مطالعه علمی نشان می‌دهد که پیوستن به این ترتیبات نهادینه و چندجانبه می‌تواند از طریق اعمال تعرفه‌های گمرکی ترجیحی، تسهیل عبور و مرور مرزی کالاها و از همه مهم‌تر، ایجاد کانال‌های مالی و بانکی مستقل از سیستم سوئیفت و دلار، به تنوع‌بخشی ساختاری به سبد صادراتی و وارداتی کشور کمک شایانی نماید. علاوه بر این موارد، گسترش و تعمیق روابط تجاری دوجانبه و چندجانبه با کشورهای عضو این پیمان‌های بزرگ منطقه‌ای، فرصت بی‌نظیری را برای اقتصاد ایران فراهم می‌آورد تا ضمن خنثی‌سازی هوشمندانه اثرات مخرب تحریم‌های غربی، وابستگی تاریخی خود را به دلار آمریکا کاهش داده و به سمت استفاده از پیمان‌های پولی دوجانبه و ارزهای ملی حرکت کند. این فرایند راهبردی در نهایت منجر به تقویت جایگاه ژئواکونومیک ایران در نقشه جدید اقتصاد جهانی خواهد شد.

تجارت خارجی وابستگی ارزی سازمان همکاری شانگهای اتحادیه اقتصادی اوراسیا دیپلماسی اقتصادی.