اطلاعات شناسنامه‌ای نشریه

مطالعه حاضر به بررسی تفاوت‌های مفهوم وجود در فلسفه اسلامی و مفهوم واجب‌الوجود در کلام اسلامی می‌پردازد و اهمیت آن را در ارتقاء فهم دقیق و منسجم از مباحث الوهیت و جایگاه عقل در نظام‌های دینی و فلسفی نشان می‌دهد. هدف اصلی تحقیق، تحلیل تطبیقی و فلسفی این دو مفهوم به منظور تبیین جایگاه و ویژگی‌های هرکدام در چارچوب‌های معرفتیِ اسلامی است، به گونه‌ای که بتوان از آنها در تقویت استدلال‌های عقلی و کلامی بهره‌مند شد. نتایج مؤثر این مطالعه نشان می‌دهد که وجود در فلسفه اسلامی مفهومی ساخت‌یافته و فراتر از تصور مجرد، بر اساس پارادایم‌های منطقی و فلسفی توسعه یافته است؛ در حالی که مفهوم واجب‌الوجود در کلام اسلامی بر مبنای تفسیرهای ارزشی و اعتقادی، نقش بنیادین در تبیین علت‌العلل و یگانگی خداوند دارد. بررسی‌های صورت‌گرفته به طور خاص نشان می‌دهد که تعارض ظاهری میان این مفاهیم ناشی از تفاوت در حوزه کاربرد و برداشت‌های بنیادی است، و درک صحیح آنها می‌تواند به تعمیق دیالکتیک میان فلسفه و کلام در شناخت‌های دینی کمک کند. این پژوهش، افزون بر غنای نظری، ابزارهای تحلیلی ارزشمندی را برای پژوهش‌های میان‌رشته‌ای در فلسفه، کلام، و نظریه‌های معرفتی فراهم می‌سازد و می‌تواند افق‌های نوینی برای آموزش و سیاست‌گذاری معرفتی در حوزه اسلامی ایجاد کند.

وجودشناسی فلسفه اسلامی واجب الوجود تفاوت‌های وجود کلام اسلامی