بررسی فقهی - حقوقی امکان جایگزینی مجازات های بدنی در حدود با مجازات های جایگزین حبس و خدمات عمومی
دوره 2، شماره 4، تابستان 1405، صفحات 255 - 270
نویسندگان : سیاوش زمانی* 1، سید سعید سیدی 2، اکبر هوشیاری 3
1 - دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه آزاد واحد سنندج ،ایران
2 - دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه آزاد واحد سنندج ،ایران
3 - استاد یار گروه معارف اسلامی دانشگاه آزاد واحد سنندج ، ایران
چکیده :
مجازات های بدنی مقرر در باب حدود از دیرباز یکی از بحث برانگیزترین موضوعات در تقاطع فقه جزایی اسلام و حقوق کیفری نوین بوده است. این نوشتار با رویکردی تحلیلی–تطبیقی و با استفاده از منابع کتابخانه ای، امکان جایگزینی مجازات های بدنی حدی با نهادهای نوین کیفری همچون مجازات های جایگزین حبس و خدمات عمومی رایگان را بررسی می کند. پرسش اصلی پژوهش آن است که آیا در چارچوب فقه امامیه و حقوق موضوعه ی ایران، امکان جایگزینی رسمی این مجازات ها وجود دارد یا خیر. یافته ها نشان می دهد که در حالی که غالب فقهای امامیه حدود منصوص را غیرقابل تغییر و تعطیل ناپذیر می دانند، ظرفیت های فقهی همچون قاعده ی درء، حکم حکومتی، تعزیر تکمیلی و شرایط اثباتی دشوار، عملاً دامنه ی اجرای این مجازات ها را محدود کرده و مسیر را برای گرایش به سازوکارهای جایگزین در عمل می گشاید. این پژوهش همچنین با نگاهی تطبیقی به تجربه ی برخی کشورهای اسلامی و اسناد بین المللی حقوق بشری، چارچوبی برای ارزیابی ظرفیت اصلاح در این حوزه ارائه می دهد.