اطلاعات شناسنامه‌ای نشریه

ارتقای کیفیت زندگی اجتماعی از اهداف اساسی مددکاری اجتماعی و از الزامات توسعه پایدار جوامع است که تحقق آن مستلزم شناخت عوامل مؤثر بر روابط اجتماعی، احساس تعلق، مشارکت، برخورداری از حقوق و فرصت های برابر و ارزیابی افراد از وضعیت زندگی خویش است. هدف این مقاله، تبیین عوامل مؤثر بر ارتقای کیفیت زندگی اجتماعی از دیدگاه مددکاری اجتماعی و ارائه چارچوبی برای بهبود مستمر آن است. مقاله با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه بررسی مفاهیم و مبانی نظری مرتبط، ابعاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و ذهنی کیفیت زندگی را در ارتباط با نقش فرد، خانواده، جامعه و نهادهای مسئول بررسی می کند. در این چارچوب، افزون بر مؤلفه هایی مانند سلامت، رفاه، حمایت اجتماعی، مشارکت، توانمندسازی، سرمایه اجتماعی و عدالت، به عوامل مغفولی مانند امنیت اجتماعی، پیشگیری از طرد و تبعیض، احترام به کرامت انسانی و تقویت احساس ارزشمندی نیز توجه می شود. هویت اجتماعی به عنوان عاملی مؤثر بر احساس تعلق، پذیرش متقابل و مشارکت اجتماعی و در عین حال، پیامدی از بهبود کیفیت روابط و شرایط زندگی جمعی، جایگاهی مهم در این چارچوب دارد. همچنین، تمایز و ارتباط متقابل سرمایه های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و ذهنی در تبیین کیفیت زندگی مورد تأکید قرار می گیرد. یافته های تحلیلی مقاله بر ضرورت اتخاذ رویکردی جامع، مشارکتی، زمینه محور و مبتنی بر مسئولیت پذیری فردی و نهادی دلالت دارند. در همین راستا، بهره گیری از چرخه دمینگ (PDCA)، شامل برنامه ریزی، اجرا، بررسی و اقدام اصلاحی، به عنوان الگویی برای ارزیابی مستمر نیازها، سنجش نتایج، اصلاح سیاست ها و انطباق برنامه ها با تغییر شرایط پیشنهاد می شود. بر این اساس، نقش مددکاری اجتماعی در حمایت از حقوق اجتماعی، تقویت ظرفیت های فردی و جمعی، توسعه مشارکت و هماهنگ سازی حمایت های نهادی، در کنار پایبندی به اخلاق، صداقت و مسئولیت پذیری، می تواند زمینه ساز بهبود تدریجی و پایدار کیفیت زندگی اجتماعی باشد.

کیفیت زندگی اجتماعی مددکاری اجتماعی سلامت اجتماعی هویت اجتماعی بهزیستی اجتماعی