چکیده : ( فارسی ) استرداد مجرمین یکی از قدیمی‌ترین و در عین حال پیچیده‌ترین نهادهای حقوق بین‌الملل کیفری است که در نقطه تلاقی حاکمیت دولت‌ها، همکاری قضایی بین‌المللی و حمایت از حقوق بشر قرار دارد. با گسترش جرایم فراملی، تروریسم، فساد، جرایم سازمان‌یافته و جرایم سیاسی، اهمیت استرداد مجرمین بیش از پیش افزایش یافته است. این مقاله با رویکردی تحلیلی – توصیفی به بررسی مبانی حقوقی استرداد، شرایط و موانع آن، تمایز میان مجرمین سیاسی و غیرسیاسی، حقوق متهمین و محکومین، نقش معاهدات دوجانبه و چندجانبه، و تأثیر اسناد حقوق بشری بر فرآیند استرداد می‌پردازد. همچنین، رویه دیوان بین‌المللی دادگستری، دادگاه‌های منطقه‌ای حقوق بشر و مصادیق معاصر بین‌المللی مورد تحلیل قرار می‌گیرد. مقاله نشان می‌دهد که اگرچه استرداد ابزاری ضروری برای مبارزه با بی‌کیفرمانی است، اما عدم رعایت استانداردهای حقوق بشری می‌تواند آن را به ابزاری برای نقض حقوق بنیادین افراد تبدیل کند. در پایان، راهکارهایی برای ایجاد توازن میان عدالت کیفری، حاکمیت دولت‌ها و تعهدات حقوق بشری ارائه می‌شود.

استرداد مجرمین حقوق بین‌الملل کیفری حقوق بشر مجرم سیاسی همکاری قضایی بین‌المللی دیوان بین‌المللی دادگستری